12:45

38

Tên lửa Kh-101P, phiên bản phóng từ mặt đất của Kh-101 Nga, hứa hẹn tầm bắn 5.000km, tàng hình và bay thấp, thách thức mọi hệ thống phòng thủ. Nhưng liệu có thành hiện thực?

Giữa bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài và phi đội máy bay ném bom chiến lược Nga gặp khó khăn bảo dưỡng, tin đồn về phiên bản phóng từ mặt đất của tên lửa hành trình Kh-101 (được gọi là Kh-101P) đã lan truyền mạnh mẽ từ các kênh OSINT Ukraine vào tháng 3/2026.

Đây là nỗ lực tiềm năng để Nga biến vũ khí không đối đất chính xác cao thành tên lửa phóng từ bệ mặt đất, tăng tính linh hoạt và giảm phụ thuộc vào các máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS hay Tu-160.

Tuy nhiên, các chuyên gia quốc tế và Ukraine đều nhấn mạnh thông tin vẫn chưa được xác nhận, tồn tại nhiều thách thức kỹ thuật lớn, khiến Kh-101P hiện chỉ dừng ở mức ý tưởng hoặc giai đoạn nghiên cứu sơ khai.

Việc Nga đưa tên lửa Kh-101 từ bầu trời xuống mặt đất không chỉ là sự thay đổi bệ phóng, mà là một bước đi chiến lược nhằm tối ưu hóa hỏa lực tàng hình tầm xa trong bối cảnh tác chiến hiện đại 2026.

Mỹ dùng bom GBU-72 nặng 2,3 tấn, công nghệ ‘đào sâu’ phá tan kho tên lửa ngầm Iran

Kh-101 gốc là tên lửa hành trình phóng từ không trung (air-launched cruise missile) do Nga phát triển từ những năm 1990, dựa trên nền tảng Kh-55 cũ, với thiết kế tàng hình thấp (RCS nhỏ), tốc độ cận âm Mach 0.77-0.8 và tầm bắn xa lên đến 3.500-5.500km tùy phiên bản.

Đầu đạn thông thường khoảng 400-450kg (hoặc hạt nhân ở biến thể Kh-102), hệ thống dẫn đường kết hợp inertial + GLONASS + TERCOM (địa hình khớp) và DSMAC (hình ảnh quang học), cho phép bay theo địa hình thấp để tránh radar, độ chính xác CEP khoảng 10-20 mét.

Tên lửa dài khoảng 7,45 mét, đường kính 0,51 mét, trọng lượng phóng 2.300-2.400kg, sử dụng động cơ turbofan TRDD-50A tiết kiệm nhiên liệu.

Phiên bản tên lửa Kh-101P sẽ giữ nguyên hầu hết thiết kế cốt lõi nhưng bổ sung booster nhiên liệu rắn (solid-fuel booster) để phóng từ bệ mặt đất, tương tự cách Kalibr chuyển từ ship/air sang ground (Iskander-K).

Tên lửa RS-28 Sarmat tốc độ Mach 27 'so găng' Hwasong-20 tầm bắn 15.000km khiến thế giới rùng mình

Ưu điểm lý thuyết lớn: tầm bắn vẫn duy trì xa (có thể 4.000-5.000km), độ chính xác cao, khả năng tàng hình và bay thấp, giúp tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương mà không cần máy bay ném bom dễ bị phát hiện.

Tên lửa Kh-101P sẽ bổ sung cho Iskander-K (tầm ngắn hơn, khoảng 500km) và Kalibr ground-launched, tạo hệ thống đa tầng tấn công tầm xa.

Tuy nhiên, việc thích nghi gặp nhiều trở ngại kỹ thuật nghiêm trọng. Booster rắn phải cung cấp lực đẩy ban đầu đủ để tên lửa đạt tốc độ hành trình, đồng thời không làm hỏng khí động học hoặc hệ thống dẫn đường phức tạp vốn được tối ưu cho phóng từ máy bay.

Thay đổi này đòi hỏi thiết kế lại bệ phóng, hệ thống điều khiển phóng và có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy, vốn đã là điểm mạnh của tên lửa Kh-101 gốc.

Tên lửa Minuteman III tốc độ Mach 23 'so găng' Hwasong-20 tầm bắn 15.000km, thế giới 'nín thở'

Các chuyên gia từ Defense Express (Ukraine) khẳng định không có thông tin chính thức về sự tồn tại thực tế của tên lửa Kh-101P và Nga đã có sẵn các tên lửa hành trình phóng từ mặt đất như Iskander-K (9M728/729) với tầm 500km, hoặc Kalibr-NK/3M-14 ground variant.

Việc phát triển tên lửa Kh-101P có thể là giải pháp tạm thời để bù đắp thiếu hụt máy bay mang tên lửa, nhưng chi phí và rủi ro cao hơn lợi ích so với nâng cấp các hệ thống hiện có.

So sánh với đối thủ cùng phân khúc, Kh-101P (nếu thành hiện thực) sẽ cạnh tranh trực tiếp với Tomahawk Block V ground-launched (Mỹ, tầm bắn 1.600-2.500km, nhưng đã ngừng phát triển ground variant do INF Treaty cũ) hoặc Storm Shadow/SCALP-EG ground (Anh/Pháp, tầm 560km).

Ưu điểm của Kh-101P là tầm bắn xa hơn nhiều và độ tàng hình tốt, nhưng kém hơn về độ tin cậy đã kiểm chứng (Tomahawk có hàng nghìn lần phóng thực chiến) và chi phí sản xuất (Nga chịu trừng phạt nặng, sản xuất chậm).

Tên lửa FP-7 tốc độ 1.500m/s, xuyên thủng phòng không Nga, ‘thay đổi cuộc chơi’

Trong khi đó, Kalibr ground-launched của chính Nga đã chứng minh hiệu quả thực chiến ở Ukraine, với tầm 1.500-2.500km và dẫn đường chính xác, khiến Kh-101P trở nên thừa thãi nếu chỉ nhằm mục tiêu tương tự.

Xét tổng thể, Kh-101P đại diện cho tham vọng mở rộng vũ khí chiến lược của Nga trong điều kiện khó khăn, nhưng hiện tại vẫn mang tính suy đoán cao.

Nếu được triển khai, nó sẽ nâng cao khả năng răn đe tầm xa từ mặt đất, nhưng các thách thức kỹ thuật và nguồn lực hạn chế khiến nhiều chuyên gia nghi ngờ tính khả thi thực tế trong ngắn hạn.

Tên lửa Hwasong-20 tầm bắn 15.000km, công nghệ MIRV, ‘xóa sổ’ mọi mục tiêu Với tầm bắn 15.000km và công nghệ đa đầu đạn MIRV, tên lửa Hwasong-20 Triều Tiên chính là quân bài chiến lược, thách thức mọi hệ thống phòng thủ hiện đại nhất hành tinh.

Tên lửa SiAW AGM-88J, ‘sát thủ’ kết liễu phòng không đối phương trong chớp mắt Tên lửa SiAW mới nhất của Không quân Mỹ đang thay đổi cục diện tác chiến không gian, với tốc độ chóng mặt và khả năng tiêu diệt mục tiêu di động thời gian nhạy cảm trước khi chúng kịp di chuyển.