Hạm đội Baltic Nga tổ chức diễn tập phòng thủ ven biển phối hợp tại Kaliningrad với hệ thống tên lửa BAL và hỗ trợ UAV. Nguồn ảnh: Bộ Quốc phòng Nga Trong bối cảnh căng thẳng ngày càng leo thang, hệ thống tên lửa phòng thủ ven biển BAL của Nga nổi lên như một "lá chắn thép" bảo vệ bờ biển, với khả năng tiêu diệt tàu chiến đối phương từ xa mà không để lộ vị trí.
‘Sát thủ' thầm lặng Yolka bắn và quên 250 km/h, ‘thay đổi chiến trường’
Được phát triển từ cuối thập niên 1990, BAL không chỉ là vũ khí chống hạm mà còn là biểu tượng của công nghệ quân sự Nga, kết hợp di động cao, tầm bắn xa và hệ thống dẫn đường chính xác, khiến nó trở thành mối đe dọa lớn đối với bất kỳ lực lượng hải quân nào tiếp cận lãnh hải.
Hệ thống tên lửa BAL (hay còn gọi là 3K60 theo mã GRAU của Nga và SSC-6 Sennight theo phân loại NATO) được thiết kế chủ yếu để bảo vệ bờ biển, kiểm soát vùng nước lãnh hải và chống lại các cuộc đổ bộ từ biển.
Phiên bản xuất khẩu mang tên Bal-E đã được giới thiệu rộng rãi qua Rosoboronexport (xuất khẩu quốc phòng Nga), chứng tỏ sức hút của nó trên thị trường vũ khí toàn cầu.
Về mặt công nghệ, BAL dựa trên tên lửa chống hạm Kh-35, còn được biết đến với tên Uran hoặc SS-N-25 Switchblade theo NATO.
Tên lửa này sử dụng động cơ turbofan để đạt tốc độ hành trình Mach 0.8-0.9, giúp nó bay thấp sát mặt biển nhằm tránh radar đối phương, tăng khả năng sống sót trước hệ thống phòng thủ đối phương.
Một trong những điểm nổi bật về thông số kỹ thuật là tầm bắn linh hoạt của hệ thống. Với phiên bản Kh-35E cơ bản, tầm bắn đạt khoảng 130km, nhưng khi nâng cấp lên Kh-35U, tầm bắn tăng vọt lên đến 260km, cho phép BAL tấn công mục tiêu từ khoảng cách an toàn mà không cần di chuyển gần bờ biển.
Ảnh: Topwar Đầu đạn nặng 145kg chứa chất nổ mạnh, đủ sức xuyên thủng và gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu chiến cỡ trung bình đến lớn.
Bí mật Verba 9K333 tiêu diệt tên lửa hành trình, ‘thay đổi cuộc chơi ở Trung Đông’
Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính và radar chủ động ở giai đoạn cuối, với độ chính xác CEP dưới 10 mét, giúp tên lửa khóa mục tiêu ngay cả trong điều kiện thời tiết xấu hoặc nhiễu điện tử.
Về cấu trúc tổ hợp, BAL được xây dựng trên nền tảng di động cao để đảm bảo tính cơ động chiến lược. Một tiểu đoàn tiêu chuẩn bao gồm xe chỉ huy trung tâm, bốn xe phóng tự hành, mỗi xe mang bốn tên lửa sẵn sàng khai hỏa và các xe nạp đạn hỗ trợ.
Công nghệ radar tích hợp Monolit-B cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên đến 250km trên biển, thậm chí 450km nếu kết hợp với dữ liệu từ máy bay hoặc vệ tinh.
Thời gian triển khai từ vị trí di chuyển đến sẵn sàng chiến đấu chỉ mất khoảng 10 phút, nhờ hệ thống tự động hóa cao và khung gầm xe tải địa hình như MZKT-7930, giúp BAL dễ dàng ẩn náu và di chuyển nhanh chóng trên địa hình ven biển phức tạp.
Công nghệ chống nhiễu là yếu tố then chốt làm nên sức mạnh của BAL. Tên lửa Kh-35 được trang bị hệ thống dẫn đường chống jamming, kết hợp với khả năng bay theo quỹ đạo ngẫu nhiên để tránh bị đánh chặn.
Hệ thống có thể bắn loạt lên đến 32 tên lửa đồng thời từ nhiều xe phóng, tạo ra "cơn bão" tấn công khiến đối phương khó lòng phòng thủ.
Ảnh: Topwar Ngoài ra, BAL còn hỗ trợ tích hợp với các hệ thống phòng thủ khác như Bastion, tạo thành mạng lưới phòng thủ đa tầng ven biển.
Siêu tên lửa Qiam-1 tầm bắn 800km, đầu đạn 750kg, ‘làm rúng động Trung Đông’
Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất là phụ thuộc vào dữ liệu tình báo ban đầu để xác định mục tiêu, vì radar mặt đất có thể bị ảnh hưởng bởi đường chân trời.
Trong thực tế, BAL đã được triển khai và thử nghiệm nhiều lần, chứng minh tính sẵn sàng chiến đấu cao. Một ví dụ điển hình là cuộc diễn tập của Hạm đội Biển Đen Nga vào năm 2020 tại Crimea, khi tổ hợp BAL thực hiện bắn tên lửa Kh-35 trúng mục tiêu hải quân giả định trên biển, khẳng định khả năng kiểm soát vùng nước và bảo vệ căn cứ hải quân.
Hệ thống cũng được triển khai thường xuyên tại Kaliningrad, khu vực chiến lược bị cô lập giữa các nước NATO, nơi BAL tham gia các cuộc huấn luyện định kỳ để mô phỏng đánh chặn tàu mặt nước đối phương.
Nga tung xe tăng T-55AM phóng tên lửa Bastion, công nghệ ‘khủng’ ra chiến trường
Gần đây nhất, tháng 2/2026, lực lượng tên lửa ven biển Hạm đội Baltic đã tiến hành huấn luyện chiến đấu tại Kaliningrad với BAL, thực hiện các cú phóng điện tử (electronic launches) nhằm mục tiêu tàu bề mặt giả định, kết hợp sử dụng UAV để giám sát và bảo vệ vị trí, đồng thời luyện tập ngụy trang, di chuyển nhanh và thay đổi vị trí bắn.
Những hoạt động này nhấn mạnh vai trò của BAL trong chiến lược chống tiếp cận (A2/AD) tại Biển Baltic, khiến NATO phải cân nhắc lại các kế hoạch hải quân.
BAL cũng được triển khai tại các hạm đội khác như Caspian Flotilla và Northern Fleet, thường xuyên tham gia các cuộc diễn tập lớn như Zapad, nơi nó phối hợp với các hệ thống khác để bảo vệ bờ biển và eo biển.
BAL đại diện cho sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ Nga truyền thống, bền bỉ, chi phí thấp và các cải tiến hiện đại như dẫn đường vệ tinh GLONASS, giúp nó duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực phòng thủ ven biển.
Với khả năng xuất khẩu và đã được triển khai ở các khu vực như Baltic, Biển Đen, hệ thống này không chỉ bảo vệ lãnh thổ Nga mà còn ảnh hưởng đến cân bằng chiến lược toàn cầu, đặc biệt qua các ví dụ thực tế từ diễn tập liên tục và vị trí chiến lược.
Patriot 'bắn ngược sau lưng' khiến kẻ địch chết đứng, radar 360 độ khóa 100 mục tiêu cùng lúc
Trong tác chiến hiện đại tên lửa siêu thanh và bầy drone, Patriot MIM-104 không ngừng tiến hóa với radar 360 độ, tên lửa PAC-3 MSE ‘over-the-shoulder’ bắn ngược sau lưng, biến hệ thống thành lá chắn bất khả xâm phạm. 
Tên lửa FP-5 Flamingo tầm bắn 3.000km, đầu đạn 1.150kg, 'thay đổi cuộc chơi'
Ukraine vừa tung ‘quái vật’ tên lửa hành trình FP-5 Flamingo tự sản xuất, tầm bắn 3.000km, đầu đạn nặng 1.150kg, chi phí chỉ bằng 1/10 Tomahawk. 
Tên lửa Kh-101 'quái vật' mới đầu đạn 800kg xé toạc mọi thứ, gấp đôi sức mạnh
Tên lửa hành trình Kh-101 đầu đạn 800kg, tầm bắn vẫn đủ bao phủ mục tiêu chiến lược dù giảm nhẹ nhiên liệu. Tàng hình, dẫn đường chính xác và sản xuất hàng loạt khiến nó trở thành nỗi ám ảnh thực sự của mọi hệ thống phòng thủ.