Yak-130M là phiên bản nâng cấp sâu của máy bay huấn luyện chiến đấu Yak-130, do Tập đoàn Yakovlev thuộc Rostec phát triển. Ảnh: Topwar Trong bối cảnh căng thẳng, Nga đã nâng tầm Yak-130 từ máy bay huấn luyện đơn thuần thành phiên bản Yak-130M, ‘chiến binh’ đa năng với radar AESA tiên tiến, hệ thống bảo vệ điện tử mạnh mẽ và khả năng mang vũ khí chính xác cao.

Siêu xe bọc thép BTR-22 công nghệ đỉnh cao, hỏa lực mạnh mẽ
Ra mắt tại Dubai Airshow 2025, Yak-130M không chỉ đào tạo phi công mà còn sẵn sàng tham chiến thực thụ, chứng minh sức mạnh công nghệ hàng không Nga trong kỷ nguyên hiện đại.
Yak-130M là phiên bản nâng cấp sâu của máy bay huấn luyện chiến đấu Yak-130, do Tập đoàn Yakovlev thuộc Rostec phát triển và trình làng lần đầu vào tháng 8/2024.
Phiên bản này tập trung tích hợp công nghệ cao để chuyển đổi từ vai trò huấn luyện sang kiêm nhiệm chiến đấu, với khả năng hoạt động ngày đêm trong mọi điều kiện thời tiết.
Yak-130M được trang bị hệ thống avionics hiện đại hóa hoàn toàn, biến nó thành nền tảng đa năng cho cả huấn luyện lẫn chiến đấu thực tế.
Nguyên mẫu thứ hai của Yak-130M. Nguồn ảnh: PJSC UAC - Public Joint Stock Company United Aircraft Corporation - Công ty Cổ phần Hàng không Thống nhất. Một trong những nâng cấp nổi bật nhất là radar AESA BRLS-130R do NPP Radar-MMS sản xuất. Radar mảng pha chủ động này cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách xa hơn, hỗ trợ sử dụng tên lửa tầm trung với đầu dẫn radar chủ động.

Tên lửa Kh-32 tầm bắn 1.000km, 'cơn ác mộng' cho các hệ thống phòng không
So với Yak-130 gốc chỉ có hệ thống định vị GPS/GLONASS và IRS, radar mới nâng cao đáng kể khả năng phát hiện, theo dõi mục tiêu không đối không, đồng thời tích hợp liên kết dữ liệu vệ tinh để mở rộng phạm vi hoạt động, giúp máy bay tấn công chính xác mục tiêu mặt đất hoặc UAV hạng nặng.
Yak-130M còn được trang bị hệ thống quang-điện tử và laser SOLT-130K với cảm biến hồng ngoại, pod nhắm laser và TV.
Hệ thống này cho phép thực hiện các cuộc tấn công chính xác cao bằng bom dẫn đường laser hoặc vệ tinh, hỗ trợ hoạt động ngày-đêm và tăng độ chính xác khi thả bom KAB-250 hay FAB-250 gắn module UMPK.
Hệ thống bảo vệ tự vệ President-S130 là một bước tiến lớn so với phiên bản gốc. Bộ bảo vệ điện tử pod-mounted này bao gồm cảm biến quang-điện tử, laser, hồng ngoại, thiết bị gây nhiễu điện từ cùng bệ phóng mồi nhiệt và flare.
Ảnh: Rostec Nó phát hiện và chống lại tên lửa đất đối không hoặc không đối không, cảnh báo phi công kịp thời, từ đó tăng cường khả năng sống sót trong môi trường chiến đấu thực tế.

‘Sát thủ’ bầu trời F-15E Strike Eagle công nghệ tiên tiến, thông số kỹ thuật vượt trội
Hệ thống liên lạc và điều khiển KSS-130 được cải thiện khả năng chống nhiễu điện tử, kết nối an toàn với các nền tảng khác qua liên kết dữ liệu.
Buồng lái kỹ thuật số hoàn toàn với màn hình đa chức năng và hệ thống Fly-By-Wire bốn kênh cho phép mô phỏng đặc tính bay của máy bay thế hệ 4 và 5 như Su-57.
Về động cơ, Yak-130M sử dụng loại SM-100 dựa trên AI-222-25 nhưng được nâng cấp mạnh mẽ. Mỗi động cơ đạt lực đẩy khoảng 29.4 kN, tổng lực đẩy 58.8 kN, tăng 20% so với phiên bản gốc mà không thay đổi kích thước hay trọng lượng.
Thiết kế mới ở máy nén, buồng đốt và turbine giúp tăng tuổi thọ gấp đôi, đảm bảo độ tin cậy cao và giảm chi phí bảo dưỡng. Tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cải thiện đáng kể, mang lại khả năng cơ động vượt trội.
Các công nghệ này giúp Yak-130M không chỉ rẻ hơn nhiều so với đối thủ phương Tây hay Trung Quốc mà còn linh hoạt hơn, phù hợp cho huấn luyện phi công máy bay thế hệ mới lẫn tham gia chiến đấu nhẹ như chống nổi dậy hoặc hỗ trợ mặt đất.
Máy bay Yak-130M. Ảnh: Eкатерина Адамова/ТАСС Về thông số kỹ thuật, Yak-130M giữ nguyên kích thước cơ bản của phiên bản gốc với chiều dài 11.493 mét, sải cánh 9.84 mét, chiều cao 4.643 mét và diện tích cánh 23.52 mét vuông.

Phân tích công nghệ ‘Discombobulator’, vũ khí gây rối loạn trong chiến dịch bắt giữ ông Maduro
Trọng lượng rỗng khoảng 4.600 kg, trọng lượng cất cánh bình thường 7.700 kg và trọng lượng cất cánh tối đa lên đến 10.290 kg.
Tốc độ tối đa đạt 1.050-1.060 km/h (Mach 0.93), tốc độ hành trình 887 km/h, tốc độ tiếp cận 165 km/h.
Tầm bay khoảng 2.000-2.100 km không thùng nhiên liệu phụ, trần bay 12.500 mét, tốc độ leo cao 65 m/s.
Giới hạn tải từ -3 đến +9 g, khoảng cách cất cánh và hạ cánh lần lượt 550 mét và 750 mét.
Tải trọng chiến đấu tăng lên 3.000 kg với 9 điểm treo gồm hai ở đầu cánh, sáu dưới cánh và một dưới thân.
Máy bay chiến đấu Yak-130M của Nga sau nâng cấp nay đã tích hợp avionics cải tiến và vũ khí dẫn đường, nâng cao đáng kể khả năng làm máy bay tấn công hạng nhẹ. Nguồn ảnh: UAC Vũ khí bao gồm tên lửa không đối không R-73, RVV-MD tầm trung, tên lửa không đối đất chính xác dẫn đường laser hoặc vệ tinh, bom KAB-250, FAB-250 gắn UMPK, súng pod SNPU-130, rocket S-8, S-13, S-25 cùng pod gây nhiễu và thùng dầu phụ.
So với Yak-130 gốc, phiên bản Yak-130M mở rộng đáng kể kho vũ khí với các loại tên lửa tầm trung và bom dẫn đường, tăng khả năng tấn công chính xác lên gấp bội.
Yak-130M đại diện cho bước tiến công nghệ quan trọng của Nga trong lĩnh vực hàng không quân sự, kết hợp chi phí thấp, tính linh hoạt cao và khả năng chiến đấu mạnh mẽ.
Với các nâng cấp này, máy bay không chỉ phục vụ huấn luyện mà còn có tiềm năng xuất khẩu lớn, đặc biệt ở các quốc gia đang tìm kiếm nền tảng đa năng giá rẻ.
Tên lửa Iskander-M1 tầm bắn 2.000km, tốc độ Mach 8.5 khiến Patriot ‘bó tay’
Hệ thống tên lửa Iskander-M1, phiên bản nâng cấp ‘khủng’ của Nga với launcher mang 4 tên lửa, tốc độ Mach 8.5, tầm bắn lên đến 2.000km, đang làm mờ ranh giới chiến thuật - chiến lược, khiến mọi lá chắn phòng không trở nên vô hiệu.
Tên lửa Fath-360 tốc độ Mach 4 làm thay đổi cục diện xung đột
Tên lửa đạn đạo tầm ngắn Fath-360 ‘Made in Iran’ với tốc độ siêu thanh Mach 4, tầm bắn 120km và độ chính xác dưới 30 mét đang trở thành vũ khí "hot" nhất, thay đổi cục diện xung đột.