Ngày mai (28/1), FPT sẽ công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói tiên tiến chip bán dẫn FPT. Việc nhà máy sản xuất chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam chính thức khởi công không chỉ là một dự án công nghiệp, mà là tuyên bố chiến lược cho vị thế công nghệ của quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.
Các chuyên gia cho rằng, sản xuất chip là một trong những quy trình phức tạp nhất thế giới: từ quang khắc ở cấp độ nanomet, cấy ion siêu chính xác, đến hệ thống phòng sạch gần như tuyệt đối. Đây là cuộc chơi mà chỉ rất ít quốc gia làm chủ được.
Sản xuất chip là bước đi chiến lược của quốc gia và thiết kế vi mạch bán dẫn chính là cánh cửa để người Việt thật sự bước vào ngành công nghiệp bán dẫn tỷ đô.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn, Chủ tịch FPT ví bán dẫn là lương thực của kỷ nguyên số, còn AI là năng lượng chiến lược mới, như dầu khí trong tương lai.
Theo ông Trương Gia Bình, hơn 25 năm trước, FPT – doanh nghiệp từng tiên phong Go Global, mở cửa ra thế giới từ những năm 1990 nhưng đơn độc vì không lan tỏa tinh thần xuất khẩu phần mềm, khiến cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chậm chân trong làn sóng toàn cầu hóa công nghệ.
Ông Bình nhấn mạnh rằng bán dẫn chính là lương thực của kỷ nguyên số. Thế giới sẽ cần vi mạch như con người cần ăn. Cùng với đó, AI được xem như dầu khí của thời đại mới.
Các mô hình AI, đặc biệt công nghệ chip AI Edge, đòi hỏi chip hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng, độ chính xác lớn và đây chính là phân khúc mà Việt Nam có thể tham gia mạnh mẽ.
Theo ông Trương Gia Bình, dù từng bỏ lỡ cơ hội với ngành bán dẫn hơn 25 năm trước, giờ là lúc Việt Nam không được phép chậm chân thêm một lần nào nữa.
“Chúng tôi đã không đầu tư vào bán dẫn dù từng đến tận Đài Loan (Trung Quốc) và thấy trước tiềm năng. FPT sẽ không lặp lại những lỗi lầm đó lần nữa. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tham gia sâu vào ngành bán dẫn toàn cầu, với hai lợi thế cốt lõi làm nền tảng. Trước hết, nước ta sở hữu nguồn nhân lực trẻ, thông minh, nhanh nhạy, sẵn sàng học hỏi và làm chủ công nghệ cao. Không chỉ có năng lực, thế hệ này còn mang trong mình khát vọng đổi đời, khát vọng đưa đất nước vươn lên mạnh mẽ bằng tri thức và sáng tạo”, ông Trương Gia Bình nói.
“Tôi tin công nghệ 1-2 nano sẽ vẫn phát triển ở Mỹ, Nhật. Nhưng những công nghệ ứng dụng rộng rãi như chip AI Edge, linh hoạt, tinh gọn phải được sản xuất ở Việt Nam. Tương lai Việt Nam có trở thành quốc gia hùng cường, dân tộc ta có thể phồn vinh hay không, phụ thuộc vào chính chúng ta”, ông Trương Gia Bình nhấn mạnh.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT ví bán dẫn là lương thực của kỷ nguyên số, còn AI là năng lượng chiến lược mới, như dầu khí trong tương lai. Trước đó, ngày 16/1, Viettel đã khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Dự án do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ.
Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.
Nhà máy này cũng được kỳ vọng trở thành trung tâm đào tạo thực hành cho nguồn nhân lực bán dẫn, gắn đào tạo với môi trường sản xuất thực tế.
Thông qua đó, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế chip trong Chương trình phát triển nguồn nhân lực công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, hướng tới quy mô nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đạt trên 100.000 người trong Chiến lược bán dẫn quốc gia đến năm 2040.
Với Viettel, việc được giao nhiệm vụ chủ trì triển khai nhà máy chế tạo chip bán dẫn là bước tiếp nối chiến lược phát triển công nghệ lõi mà Tập đoàn đã kiên trì theo đuổi trong nhiều năm.
Viettel đã chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu, hợp tác quốc tế và tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ hoạt động nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ.
Viettel đã khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước. Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, khẳng định: Viettel sẽ bắt tay ngay vào triển khai dự án với mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn từ năm 2028 đến 2030 sẽ hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.
Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.