Lừa đảo tình cảm bằng AI, kịch bản "mổ heo" được công nghiệp hóa

Theo chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) từ dự án Chống lừa đảo, các mạng lưới lừa đảo tình cảm dẫn dụ đầu tư - hay còn gọi là kịch bản "mổ heo" (Pig Butchering) - đang trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết khi AI trở thành "cỗ máy" thao túng tâm lý hàng nghìn nạn nhân cùng lúc.

Thay vì phải tốn nhân lực để trực chiến trên từng khung chat, những kẻ lừa đảo giờ đây sử dụng hệ thống chatbot AI tinh vi trên các nền tảng như Telegram, Tinder hay Facebook Dating.

Những "người tình ảo" này có khả năng tự động phân tích hồ sơ cá nhân của nạn nhân để tìm ra những điểm chạm cảm xúc như sở thích du lịch, thú cưng hay thậm chí là những tâm tư thầm kín nhất.

Với sự kiên nhẫn tuyệt đối và khả năng duy trì hội thoại 24/7, AI sẵn sàng dành hàng tháng trời để "nuôi dưỡng" lòng tin, tạo ra một mối quan hệ gắn bó giả tạo nhưng đầy chân thực trước khi chuyển quyền kiểm soát cho kẻ lừa đảo thật để thực hiện bước cuối cùng: "chốt đơn" tài chính.

Tuy nhiên, dù được lập trình tinh vi đến đâu, "người tình AI" vẫn luôn để lộ những vết rạn kỹ thuật mà người dùng có thể tỉnh táo nhận diện.

“Dấu hiệu điển hình nhất là những phản hồi luôn hoàn hảo một cách máy móc, văn phong đôi khi quá "sách vở" và đúng ngữ pháp tuyệt đối bất kể thời gian.

Đặc biệt, do bản chất là máy học, AI thường xuyên gặp lỗi "mất trí nhớ ngữ cảnh", dẫn đến việc lặp lại các kịch bản có sẵn hoặc quên mất những chi tiết cá nhân quan trọng mà nạn nhân đã chia sẻ trước đó”, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu chia sẻ.

Quan trọng hơn cả, những đối tượng này sẽ luôn có hàng ngàn lý do để từ chối các cuộc gọi video trực tiếp hoặc gặp mặt ngoài đời thực.

Để bảo vệ mình trước ma trận tâm lý này, chuyên gia Ngô Minh Hiếu khuyến nghị người dân cần áp dụng nghiêm ngặt quy tắc "3 Không" trong kỷ nguyên AI.

Trước hết, tuyệt đối không tin tưởng những người lạ trên mạng, đặc biệt là những tài khoản dường như "hiểu quá rõ" về đời tư của bạn thông qua các dữ liệu công khai.

Thứ hai, cần áp dụng tư duy "Zero Trust" - không tin bất kỳ ai đề cập đến chuyện tài chính, đầu tư trực tuyến - nếu chưa từng gặp mặt ngoài đời.

Cuối cùng, việc hạn chế chia sẻ quá nhiều chi tiết nhạy cảm trên mạng xã hội là rào cản quan trọng nhất để ngăn chặn AI lập hồ sơ tấn công.

Trong một thế giới mà công nghệ có thể giả lập cả cảm xúc, niềm tin cần được đặt dưới sự kiểm chứng khắt khe.

Một sự quan tâm quá đỗi hoàn hảo trên mạng xã hội đôi khi chính là khởi đầu của một kịch bản lừa đảo đã được cá nhân hóa, sẵn sàng khiến người dùng mất trắng tài sản chỉ trong nháy mắt.