Bước nhảy vọt của mạng 5G mở đường cho hàng loạt ứng dụng công nghệ mới

5G mở đường cho các ứng dụng dữ liệu thế hệ mới

Cách đây 2 năm, cả nước mới có khoảng 184 trạm 5G. Đến nay, con số này đã vượt mốc 35.000 trạm, tăng trưởng gần 200 lần.

Theo số liệu được công bố tại Hội nghị triển khai công tác năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ (Khối Bưu chính, Viễn thông), vùng phủ 5G đã tăng từ dưới 1% lên khoảng 90% dân số, cho thấy tốc độ triển khai thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.

Thông thường, để đạt được mức phủ 5G sâu trên quy mô quốc gia, các nước phát triển như Mỹ, Trung Quốc hay Hàn Quốc cần từ 4 đến 7 năm. Việc Việt Nam rút ngắn đáng kể thời gian này phản ánh quyết tâm chính sách cũng như nỗ lực đầu tư rất lớn của các doanh nghiệp viễn thông.

Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định rõ mục tiêu xây dựng hạ tầng công nghệ số tiên tiến, hiện đại, phủ sóng 5G toàn quốc trước năm 2030. Trong bối cảnh toàn cầu, 5G cũng đang trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành viễn thông sau nhiều năm bão hòa.

Việc phủ sóng 5G với tốc độ cao không chỉ mang ý nghĩa về mặt hạ tầng, mà còn tạo điều kiện để hàng loạt ứng dụng công nghệ mới đi vào thực tế. Xe tự lái, nhà máy thông minh, đô thị số, hệ thống giám sát môi trường hay phẫu thuật từ xa đều đặt ra những yêu cầu rất khác nhau về kết nối.

Xe tự lái đòi hỏi độ trễ siêu thấp và độ chính xác cao trong điều kiện di chuyển liên tục. Các nhà máy thông minh cần quản lý hàng triệu thiết bị, robot và dây chuyền sản xuất hoạt động đồng thời với mật độ kết nối lớn.

Trong khi đó, cảm biến môi trường hay nông nghiệp thông minh lại ưu tiên khả năng tiết kiệm năng lượng. Riêng với y tế từ xa, đặc biệt là phẫu thuật robot, đường truyền phải có tốc độ cực cao và độ ổn định gần như tuyệt đối.

Những yêu cầu này vượt quá khả năng của các thế hệ mạng trước 5G. Đổi lại cho hiệu năng vượt trội, 5G cần mật độ trạm phát sóng dày hơn do sử dụng các băng tần cao, có tầm phủ ngắn và khả năng xuyên vật cản kém hơn so với 4G.

Điều đó lý giải vì sao việc mở rộng số lượng trạm phát sóng đóng vai trò then chốt đối với chất lượng trải nghiệm 5G.

Các nhà mạng tăng tốc cho hạ tầng 5G

Năm 2025, Viettel ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 13,8%, cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, với gần 13 triệu thuê bao 5G. Trong tổng số hơn 35.000 trạm 5G tại Việt Nam, nhà mạng chiếm 80% và riêng trong 11 tháng của năm 2025, nhà mạng này đã phát sóng 23.500 trạm 5G.

Nhà mạng VinaPhone (VNPT) đã triển khai 5G tại tất cả các tỉnh, thành phố lớn, tập trung vào trung tâm đô thị, khu công nghiệp, sân bay, cảng biển và các khu vực có nhu cầu dữ liệu cao.

Chiến lược của VNPT là mở rộng có trọng điểm, gắn phát triển 5G với khách hàng doanh nghiệp, chính quyền số và các dịch vụ số chuyên ngành.

Trong khi đó, MobiFone cũng đang tăng tốc thương mại hóa 5G từ năm 2025, tập trung phủ sóng tại các đô thị lớn và khu vực kinh tế trọng điểm. Nhà mạng này định hướng 5G không chỉ phục vụ người dùng cá nhân mà còn là hạ tầng cho các dịch vụ số, truyền hình, nội dung số và các giải pháp dành cho doanh nghiệp.

Sự quyết tâm của các nhà mạng đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ cả vùng phủ lẫn số lượng thuê bao.

Phát biểu tại Hội nghị triển khai công tác năm 2026, đại diện Cục Viễn thông cho biết mục tiêu trong năm 2026 là đưa hạ tầng số Việt Nam tiệm cận nhóm nước tiên tiến, với tốc độ di động trung bình đạt 170Mbps, tốc độ Internet cố định đạt 300Mbps và 99% dân số được phủ sóng 5G.

Về phía doanh nghiệp, Viettel đặt mục tiêu tiếp tục triển khai thêm khoảng 20.000 trạm 5G trong năm 2026, đồng thời đẩy mạnh tích hợp AI và các dịch vụ xanh, bền vững. VNPT và MobiFone cũng đang xây dựng kế hoạch mở rộng vùng phủ, tối ưu chất lượng mạng và phát triển các dịch vụ 5G chuyên biệt.

Với nền tảng hạ tầng đã hình thành, 5G không còn là câu chuyện của tương lai xa, mà đang dần trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tự động hóa và kinh tế số tại Việt Nam.