Đại diện các doanh nghiệp công nghệ cho rằng, các chính sách đang tạo cơ hội cho Việt Nam chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng bằng công nghệ, tuy nhiên cần quan tâm đến thị trường, nhu cầu khách hàng khi triển khai thực tế.
Tại Diễn đàn đối thoại chiến lược Xác lập mô hình tăng trưởng mới diễn ra ngày 25/6, nhiều chuyên gia, đại diện doanh nghiệp và tổ chức quốc tế nêu cách để Việt Nam có thể nắm bắt cơ hội phát triển bằng khoa học công nghệ.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc Tập đoàn FPT, cho rằng, nếu có thể biến định hướng về công nghệ chiến lược thành sản phẩm và thị trường, trong 5 năm tới, Việt Nam có cơ hội chuyển dịch từ trung tâm sản xuất thành trung tâm sáng tạo công nghệ tiên phong ở trong khu vực.
Đại diện FPT cho rằng để hiện thực hóa cơ hội lớn này, cần xác định được các nhóm thực thi tương ứng với mỗi công nghệ chiến lược. Cụ thể, mỗi nhóm bao gồm một cơ quan điều phối, doanh nghiệp đủ năng lực làm hạt nhân, lực lượng nghiên cứu từ viện trường, đại học và đối tác quốc tế. Nhóm này cũng cần có mục tiêu, ngân sách, thời hạn và đầu ra rõ ràng - sản phẩm bán cho ai, giải quyết vấn đề gì. Nhà nước giữ vai trò xây dựng các hạ tầng tính toán, thử nghiệm, cơ sở dữ liệu dùng chung.
"Việt Nam không cần trở thành nước phát minh công nghệ mà nên trở thành một quốc gia có tổ chức phối hợp tốt nhất, ứng dụng nhanh nhất ở quy mô lớn, có sản phẩm để cung cấp cho thị trường trong nước và nước ngoài", ông Khoa nêu khuyến nghị.
Tuy nhiên ông cũng nhìn nhận nút thắt lớn nhất của chuyển đổi công nghệ không nằm ở mua sắm thiết bị hay phần mềm, mà nằm ở quy trình và đặc biệt là con người. Theo đó ông đề xuất: "Nhà nước và doanh nghiệp lớn phải là khách hàng của công nghệ mới".
Nêu đề xuất về việc thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia phát triển đưa công nghệ ra thị trường, ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VNG, cho rằng các doanh nghiệp công nghệ Việt hoàn toàn có năng lực tìm kiếm cơ hội phát triển và nhu cầu thị trường trên thị trường toàn cầu.
Theo ông, khi chính phủ đóng vai trò kiến tạo môi trường thuận lợi để thử nghiệm công nghệ và ý tưởng kinh doanh mới, sẽ có nhiều doanh nghiệp chủ động tham gia. "Khi đó, có thể chọn ra những doanh nghiệp làm tốt nhất để đầu tư thêm và giúp họ mở rộng quy mô", ông nói.
Ông Martin Wermelinger, Trưởng phòng Đầu tư của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đồng tình, việc tạo dựng môi trường có thể thông qua các ưu đãi tài chính khi doanh nghiệp đầu tư R&D, thu hút nhân lực hoặc phát triển kỹ năng cho lực lượng lao động trong nước trong các lĩnh vực công nghệ ưu tiên. ''Cần tạo điều kiện cho việc tham gia kinh doanh các lĩnh vực này trở nên dễ dàng", ông nói.
Đại diện các doanh nghiệp đều cho rằng, các chính sách hiện nay như Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân và Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ đã tạo ra những chuyển dịch quan trọng, đặt công nghệ và chuyển đổi số vào trung tâm. Tuy nhiên vấn đề thị trường và nhu cầu cần "thực dụng" hơn. Trong đó ông Nguyễn Mạnh Tường, Tổng giám đốc điều hành Momo, nêu bài học của Momo khi mở rộng thị trường là đưa ra giải pháp công nghệ đơn giản, dễ áp dụng để người dùng không cảm thấy "gánh nặng".
Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững do Bộ Ngoại giao phối hợp với Viện Đông Á Weatherhead, Đại học Columbia và Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN tổ chức. Diễn đàn nhằm tạo cơ chế trao đổi giữa nhà nước và doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, kiến nghị giải pháp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Nam Nguyễn