Thí nghiệm trên chuột hé lộ bước tiến của con người trong chinh phục vũ trụ

Ngày 31/10/2025, Trung Quốc đưa bốn con chuột, được đánh số 6, 98, 154 và 186, lên trạm vũ trụ của nước này bằng tàu Thần Châu-21, ở độ cao khoảng 400km so với Trái Đất.

Trong hai tuần, các cá thể gặm nhấm này sống trong môi trường vi trọng lực, tiếp xúc với bức xạ vũ trụ và những điều kiện đặc thù của quỹ đạo Trái Đất.

Chúng trở về an toàn vào ngày 14/11 và đến ngày 10/12, một con chuột cái đã sinh ra chín chuột con khỏe mạnh.

Trước đó, từng có nghiên cứu sử dụng tinh trùng của chuột đã bay vào không gian để thụ tinh cho chuột cái trên Trái Đất. Tuy nhiên, trong thí nghiệm lần này, chuột mẹ trực tiếp mang thai và sinh con sau chuyến bay vũ trụ.

Trong số 9 chuột con có 6 con sống sót, tỷ lệ được các nhà nghiên cứu đánh giá là bình thường. Chuột mẹ đang nuôi con tốt, còn các chuột con tỏ ra khỏe mạnh, năng động và phát triển đúng tiến trình.

Nhà nghiên cứu tại Viện Động vật học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc nhấn mạnh, phát hiện này cho thấy chuyến bay vũ trụ ngắn ngày không làm suy giảm khả năng sinh sản của chuột.

Mô hình sinh học cho nghiên cứu sinh sản trong không gian

Chuột có sự tương đồng di truyền đáng kể với con người, thời gian sinh sản ngắn và những đáp ứng sinh lý trước các tác nhân gây stress thường phản ánh tương đối sát các quá trình sinh học ở người.

Nếu môi trường không gian làm tổn hại một chức năng nền tảng như sinh sản ở động vật có vú, chuột nhiều khả năng sẽ là loài đầu tiên bộc lộ điều đó.

Trong suốt thời gian ở quỹ đạo, môi trường sống của chuột được kiểm soát chặt chẽ. Hệ thống chiếu sáng bật lúc 7h và tắt lúc 19h để duy trì nhịp sinh học tương tự Trái Đất.

Thức ăn được thiết kế cân bằng dinh dưỡng nhưng đủ cứng để đáp ứng nhu cầu mài răng tự nhiên của chuột. Luồng không khí định hướng giúp giữ vệ sinh khoang nuôi bằng cách thổi lông và chất thải vào các hộp thu gom riêng.

Hiện nay, các nhà khoa học đang theo dõi chặt chẽ các "chuột con vũ trụ", ghi nhận đường cong tăng trưởng và đánh giá quá trình phát triển của chúng.

Đồng thời, nhóm nghiên cứu tiến hành kiểm tra những thay đổi sinh lý nhằm xác định các tác động tiềm ẩn từ việc chuột mẹ từng tiếp xúc với môi trường không gian.

Trong giai đoạn tiếp theo, khả năng sinh sản của thế hệ chuột con cũng sẽ được đánh giá để làm rõ nguy cơ ảnh hưởng kéo dài qua nhiều thế hệ.

Trước khi con người triển khai các sứ mệnh kéo dài nhiều năm tới Sao Hỏa hoặc xây dựng sự hiện diện lâu dài trên Mặt Trăng, giới khoa học cần hiểu rõ các tác động sinh học của môi trường không gian.

Trong đó, câu hỏi liệu quá trình sinh sản có thể diễn ra bình thường trong và sau khi tiếp xúc với điều kiện ngoài Trái Đất được xem là vấn đề then chốt.