Sharp: “Gã nhà giàu” bán mình tìm đường sống

Sau nhiều năm kinh doanh thua lỗ và bên bờ vực phá sản, Sharp chấp nhận bán mình cho tập đoàn Foxconn Đài Loan với giá 3,5 tỷ USD.


Sharp từng dẫn đầu thế giới về màn hình tinh thể lỏng và pin năng lượng mặt trời. Họ còn là công ty đầu tiên thương mại hóa sản xuất tivi LCD. Song, tương tự các tập đoàn điện tử Nhật Bản khác, Sharp không thể duy trì vị thế và có thời điểm cận kề phá sản.


Việc làm ăn của Sharp “thê thảm” tới mức vào tháng 9/2015, họ phải động viên nhân viên công ty mua sản phẩm để “chống đỡ giai đoạn khó khăn đặc biệt”. Theo tờ Yomiuri Online, công ty đề nghị lãnh đạo chi ít nhất 200.000 yen, lãnh đạo bậc trung mua 100.000 yen, nhân viên tuyến đầu mua 50.000 yen. Kết quả kinh doanh quý trước đó phản ánh rất rõ tình trạng này: bộ phận tivi LCD lỗ tới 12,7 tỷ yen. 


Canh bạc sai lầm


Sharp khởi nghiệp từ sản xuất khóa thắt lưng và bút chì cơ khí trước Thế chiến I. Năm 2004, công ty xây dựng Kameyama - nhà máy màn hình lớn, hiện đại tại Nhật Bản trong khi các đối thủ gia công ở các nước rẻ hơn. Canh bạc này của Sharp được đền đáp. Mẫu tivi Kameyama “made in Japan” thành công lớn, mang lại lợi nhuận khủng cho Sharp. Yukihiko Nakata, kỹ sư đã cống hiến hàng chục năm tại đây, hồi tưởng: “Khi đó chúng tôi là người chiến thắng”.


Tuy nhiên, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Sharp nhanh chóng chìm trong thua lỗ và tương lai bất định. Theo New York Times, tình cảnh của Sharp xuất phát từ ban lãnh đạo không dự đoán được chuyển dịch lớn trong ngành công nghiệp điện tử toàn cầu. Trung Quốc, đất nước được mệnh danh là “công xưởng thế giới”, ngày một tiến bộ hơn, đủ khả năng sản xuất sản phẩm sánh được với Nhật Bản về chất lượng. Đâu đó, tại các nước khác, nhiều đối thủ thách thức sự đổi mới của doanh nghiệp Nhật Bản. Trung tâm quyền lực của ngành đã chuyển từ Nhật Bản sang Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ.


Trong khi đó, lãnh đạo Sharp thích ứng một cách chậm chạp. Họ không sẵn lòng thay đổi chiến lược ngay cả khi những điều kiện kinh doanh đang chống lại mình. Ngược lại, họ còn tăng cường đầu tư vào những mảng miếng không có lãi, xoáy sâu khủng hoảng tài chính của công ty.


Chẳng hạn, khi giá màn hình LCD giảm nhanh vào giữa những năm 2000 do tiến bộ kỹ thuật và công suất tại Trung Quốc, Sharp lại gắng sức đi trước đối thủ. Họ còn phát triển màn hình TV cỡ lớn hơn, mở rộng sang màn hình cảm ứng cho smartphone, máy tính bảng. Song, đối thủ bắt kịp nhanh hơn mong đợi, theo kỹ sư Nakata. “Đầu tiên, màn hình máy tính được thương mại hóa. Sau đó là tivi, cuối cùng là smartphone”. 


Các chuyên gia nói rằng Sharp “mờ mắt” trước thành công ban đầu của tivi màn hình phẳng. Không lâu sau khi nhà máy Kameyama bắt đầu sản xuất tivi, Sharp bắt tay vào một nhà máy còn lớn hơn nữa vào năm 2006, gần trụ sở Osaka tại Sakai. Với quy mô gấp 4 lần Kameyama, chi phí xây dựng lên tới hơn 4 tỷ USD. Nhà máy hoàn thành năm 2010. Đến năm 2012, nhà máy hoạt động dưới công suất và phải bán một phần cho tỷ phú Terry Gou, nhà sáng lập Foxconn. Đây là lý do Sharp lỗ hơn 10 tỷ USD.


Theo ông Nakata, dù công suất tại Kameyama đã đủ dùng, Sharp vẫn ngoan cố xây dựng Sakai. Đây là một sai lầm căn bản. Những người đứng đầu Sharp không nghĩ như vậy. Tại buổi khai trường nhà máy Sakai, ông Mikio Katayama, Chủ tịch tập đoàn Sharp khi ấy, khẳng định: “Đối thủ của chúng tôi có thể theo đuổi quy mô này nhưng chúng tôi có lợi thế về chi phí”.


Sharp: “Gã nhà giàu” bán mình tìm đường sống

Thực tế chứng minh Chủ tịch Sharp đã đầu tư sai thời điểm. Thế giới giới vật lộn sau khủng hoảng tài chính 2008. Giá màn hình LCD giảm mạnh, tivi LCD 60 inch bán chậm hơn tại Mỹ, đồng yen tăng khiến xuất khẩu từ Nhật Bản đặc biệt đắt đỏ. Sharp rơi vào báo động đỏ khi còn “một núi” tivi tồn kho, còn đối thủ như Samsung lại tận dụng lợi thế nhờ cung ứng tivi cỡ trung. Từ đó, công ty trải qua hai đợt tái cấu trúc và được các ngân hàng cứu trợ. Khoảng 6.000 nhân viên toàn thời gian mất việc, tương đương 1/4 lực lượng lao động.


Lục đục quản lý


Tháng 4/2012, Chủ tịch Katayama rời vị trí để nhận chức Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) và được thay bằng Giám đốc điều hành Okuda Takashi. Thua lỗ dồn dập buộc ông Katayama phải từ bỏ quyền lực một cách đột ngột, khiến ông Okuda bất ngờ bị đôn lên lãnh đạo để tái cơ cấu công ty. Dù vậy, kinh nghiệm của ông chỉ giới hạn trong tivi LCD và kinh doanh ở nước ngoài nên ông cũng nhanh chóng thất bại.


Cựu Chủ tịch HĐQT Machida Katsuhiko – người đưa công ty thành thế lực lớn nhờ LCD – đã dẫn đầu các cuộc đàm phán thành lập liên minh với Foxconn. Cả ông Katsuhiko và Katayama đều tham gia vào đàm phán. Dù vậy, giao dịch khi đó vấp phải một số khó khăn, dẫn tới việc Foxconn không trực tiếp đầu tư vào Sharp. Ông Katayama tiếp tục công cuộc tìm kiếm vốn đầu tư nước ngoài. Sharp tiến vào giai đoạn đầy bối rối khi không rõ ai là người phụ trách thực sự.


Không thể tìm đường giữa “mớ bòng bong”, vào tháng 6/2013, ông Okuda từ chức Chủ tịch để trở thành Chủ tịch không điều hành, phục vụ thêm 1 năm 3 tháng. Ông Takahashi Kozo được bổ nhiệm vào vị trí này và ngay lập tức công bố kế hoạch đưa công ty thoát khỏi khủng hoảng vào năm tài chính 2015. Tuy nhiên, kế hoạch thất bại chỉ sau 2 năm.


Những thay đổi mà ban lãnh đạo đưa ra nhằm cắt giảm chi phí, bao gồm tự nguyện nghỉ hưu sớm, giảm tăng lương, là chưa đủ. Sharp tiếp tục dựa vào bộ phận LCD làm ăn thất thường và mảng kinh doanh pin mặt trời lâu năm chưa có lãi. Ông Kozo vốn không có kinh nghiệm quản lý bộ phận LCD hay pin mặt trời đã giao phó việc này cho các giám đốc khác.


Kế hoạch ban đầu khá tốt khi số liệu năm tài khóa 2013 vượt mục tiêu dự kiến khi Sharp chuyển sang sản xuất màn hình LCD cỡ vừa và nhỏ cho smartphone, máy tính bảng, hai ngành có tỉ suất lợi nhuận tương đối cao. Tăng trưởng vượt bậc của thương hiệu smartphone Xiaomi Trung Quốc thúc đẩy nhu cầu với màn hình cỡ nhỏ, đem tới lợi nhuận lớn cho Sharp. Tuy nhiên, đến nửa sau năm tài khóa 2014, đơn hàng từ Xiaomi giảm, giá tấm nền giảm theo. Đó là vì Sharp thua trong trận chiến chi phí và hiệu suất với Japan Display.


Japan Display là liên doanh dựa trên hợp nhất các bộ phận LCD của Sony, Toshiba và Hitachi. Họ cung cấp tấm nền tích hợp chức năng màn hình cảm ứng, trong khi tấm nền LCD của Sharp vẫn cần gắn thêm màn hình cảm ứng bên ngoài. Dù đã tăng tốc phát triển tấm nền tích hợp với hi vọng cung ứng vào tháng 6/2015, Sharp không thành công vì chậm trễ. Samsung tiếp tục giáng đòn nhờ thương mại hóa tấm nền LCD trang bị đèn nền LED thành công. Sharp cũng chậm chân trên thị trường tivi 4K độ nét siêu cao.


Theo cựu Giám đốc Công nghệ Mizushima Shigaeki, Sharp dẫn đầu thế giới về phát triển LCD nhờ có nhiều kỹ sư xuất sắc với 40 năm kinh nghiệm. Song, chỉ vì không chú ý đến chuyển động của thị trường mà công ty không thể chuyển đổi năng lực công nghệ này thành thành công thương mại. Tháng 8/2016, Sharp chính thức bán mình cho Foxconn với giá 3,5 tỷ USD, đánh dấu thương vụ M&A lớn nhất của một công ty nước ngoài trong ngành công nghệ Nhật Bản và chấm dứt sự tồn tại độc lập của công ty có tuổi đời hơn 100 năm.


Du Lam









Sharp: “Ga nha giau” ban minh tim duong song


Sau nhieu nam kinh doanh thua lo va ben bo vuc pha san, Sharp chap nhan ban minh cho tap doan Foxconn Dai Loan voi gia 3,5 ty USD.


Sharp tung dan dau the gioi ve man hinh tinh the long va pin nang luong mat troi. Ho con la cong ty dau tien thuong mai hoa san xuat tivi LCD. Song, tuong tu cac tap doan dien tu Nhat Ban khac, Sharp khong the duy tri vi the va co thoi diem can ke pha san.


Viec lam an cua Sharp “the tham” toi muc vao thang 9/2015, ho phai dong vien nhan vien cong ty mua san pham de “chong do giai doan kho khan dac biet”. Theo to Yomiuri Online, cong ty de nghi lanh dao chi it nhat 200.000 yen, lanh dao bac trung mua 100.000 yen, nhan vien tuyen dau mua 50.000 yen. Ket qua kinh doanh quy truoc do phan anh rat ro tinh trang nay: bo phan tivi LCD lo toi 12,7 ty yen. 


Canh bac sai lam


Sharp khoi nghiep tu san xuat khoa that lung va but chi co khi truoc The chien I. Nam 2004, cong ty xay dung Kameyama - nha may man hinh lon, hien dai tai Nhat Ban trong khi cac doi thu gia cong o cac nuoc re hon. Canh bac nay cua Sharp duoc den dap. Mau tivi Kameyama “made in Japan” thanh cong lon, mang lai loi nhuan khung cho Sharp. Yukihiko Nakata, ky su da cong hien hang chuc nam tai day, hoi tuong: “Khi do chung toi la nguoi chien thang”.


Tuy nhien, niem vui ngan chang tay gang. Sharp nhanh chong chim trong thua lo va tuong lai bat dinh. Theo New York Times, tinh canh cua Sharp xuat phat tu ban lanh dao khong du doan duoc chuyen dich lon trong nganh cong nghiep dien tu toan cau. Trung Quoc, dat nuoc duoc menh danh la “cong xuong the gioi”, ngay mot tien bo hon, du kha nang san xuat san pham sanh duoc voi Nhat Ban ve chat luong. Dau do, tai cac nuoc khac, nhieu doi thu thach thuc su doi moi cua doanh nghiep Nhat Ban. Trung tam quyen luc cua nganh da chuyen tu Nhat Ban sang Trung Quoc, Han Quoc, My.


Trong khi do, lanh dao Sharp thich ung mot cach cham chap. Ho khong san long thay doi chien luoc ngay ca khi nhung dieu kien kinh doanh dang chong lai minh. Nguoc lai, ho con tang cuong dau tu vao nhung mang mieng khong co lai, xoay sau khung hoang tai chinh cua cong ty.


Chang han, khi gia man hinh LCD giam nhanh vao giua nhung nam 2000 do tien bo ky thuat va cong suat tai Trung Quoc, Sharp lai gang suc di truoc doi thu. Ho con phat trien man hinh TV co lon hon, mo rong sang man hinh cam ung cho smartphone, may tinh bang. Song, doi thu bat kip nhanh hon mong doi, theo ky su Nakata. “Dau tien, man hinh may tinh duoc thuong mai hoa. Sau do la tivi, cuoi cung la smartphone”. 


Cac chuyen gia noi rang Sharp “mo mat” truoc thanh cong ban dau cua tivi man hinh phang. Khong lau sau khi nha may Kameyama bat dau san xuat tivi, Sharp bat tay vao mot nha may con lon hon nua vao nam 2006, gan tru so Osaka tai Sakai. Voi quy mo gap 4 lan Kameyama, chi phi xay dung len toi hon 4 ty USD. Nha may hoan thanh nam 2010. Den nam 2012, nha may hoat dong duoi cong suat va phai ban mot phan cho ty phu Terry Gou, nha sang lap Foxconn. Day la ly do Sharp lo hon 10 ty USD.


Theo ong Nakata, du cong suat tai Kameyama da du dung, Sharp van ngoan co xay dung Sakai. Day la mot sai lam can ban. Nhung nguoi dung dau Sharp khong nghi nhu vay. Tai buoi khai truong nha may Sakai, ong Mikio Katayama, Chu tich tap doan Sharp khi ay, khang dinh: “Doi thu cua chung toi co the theo duoi quy mo nay nhung chung toi co loi the ve chi phi”.


Sharp: “Ga nha giau” ban minh tim duong song

Thuc te chung minh Chu tich Sharp da dau tu sai thoi diem. The gioi gioi vat lon sau khung hoang tai chinh 2008. Gia man hinh LCD giam manh, tivi LCD 60 inch ban cham hon tai My, dong yen tang khien xuat khau tu Nhat Ban dac biet dat do. Sharp roi vao bao dong do khi con “mot nui” tivi ton kho, con doi thu nhu Samsung lai tan dung loi the nho cung ung tivi co trung. Tu do, cong ty trai qua hai dot tai cau truc va duoc cac ngan hang cuu tro. Khoang 6.000 nhan vien toan thoi gian mat viec, tuong duong 1/4 luc luong lao dong.


Luc duc quan ly


Thang 4/2012, Chu tich Katayama roi vi tri de nhan chuc Chu tich Hoi dong quan tri (HDQT) va duoc thay bang Giam doc dieu hanh Okuda Takashi. Thua lo don dap buoc ong Katayama phai tu bo quyen luc mot cach dot ngot, khien ong Okuda bat ngo bi don len lanh dao de tai co cau cong ty. Du vay, kinh nghiem cua ong chi gioi han trong tivi LCD va kinh doanh o nuoc ngoai nen ong cung nhanh chong that bai.


Cuu Chu tich HDQT Machida Katsuhiko – nguoi dua cong ty thanh the luc lon nho LCD – da dan dau cac cuoc dam phan thanh lap lien minh voi Foxconn. Ca ong Katsuhiko va Katayama deu tham gia vao dam phan. Du vay, giao dich khi do vap phai mot so kho khan, dan toi viec Foxconn khong truc tiep dau tu vao Sharp. Ong Katayama tiep tuc cong cuoc tim kiem von dau tu nuoc ngoai. Sharp tien vao giai doan day boi roi khi khong ro ai la nguoi phu trach thuc su.


Khong the tim duong giua “mo bong bong”, vao thang 6/2013, ong Okuda tu chuc Chu tich de tro thanh Chu tich khong dieu hanh, phuc vu them 1 nam 3 thang. Ong Takahashi Kozo duoc bo nhiem vao vi tri nay va ngay lap tuc cong bo ke hoach dua cong ty thoat khoi khung hoang vao nam tai chinh 2015. Tuy nhien, ke hoach that bai chi sau 2 nam.


Nhung thay doi ma ban lanh dao dua ra nham cat giam chi phi, bao gom tu nguyen nghi huu som, giam tang luong, la chua du. Sharp tiep tuc dua vao bo phan LCD lam an that thuong va mang kinh doanh pin mat troi lau nam chua co lai. Ong Kozo von khong co kinh nghiem quan ly bo phan LCD hay pin mat troi da giao pho viec nay cho cac giam doc khac.


Ke hoach ban dau kha tot khi so lieu nam tai khoa 2013 vuot muc tieu du kien khi Sharp chuyen sang san xuat man hinh LCD co vua va nho cho smartphone, may tinh bang, hai nganh co ti suat loi nhuan tuong doi cao. Tang truong vuot bac cua thuong hieu smartphone Xiaomi Trung Quoc thuc day nhu cau voi man hinh co nho, dem toi loi nhuan lon cho Sharp. Tuy nhien, den nua sau nam tai khoa 2014, don hang tu Xiaomi giam, gia tam nen giam theo. Do la vi Sharp thua trong tran chien chi phi va hieu suat voi Japan Display.


Japan Display la lien doanh dua tren hop nhat cac bo phan LCD cua Sony, Toshiba va Hitachi. Ho cung cap tam nen tich hop chuc nang man hinh cam ung, trong khi tam nen LCD cua Sharp van can gan them man hinh cam ung ben ngoai. Du da tang toc phat trien tam nen tich hop voi hi vong cung ung vao thang 6/2015, Sharp khong thanh cong vi cham tre. Samsung tiep tuc giang don nho thuong mai hoa tam nen LCD trang bi den nen LED thanh cong. Sharp cung cham chan tren thi truong tivi 4K do net sieu cao.


Theo cuu Giam doc Cong nghe Mizushima Shigaeki, Sharp dan dau the gioi ve phat trien LCD nho co nhieu ky su xuat sac voi 40 nam kinh nghiem. Song, chi vi khong chu y den chuyen dong cua thi truong ma cong ty khong the chuyen doi nang luc cong nghe nay thanh thanh cong thuong mai. Thang 8/2016, Sharp chinh thuc ban minh cho Foxconn voi gia 3,5 ty USD, danh dau thuong vu M&A lon nhat cua mot cong ty nuoc ngoai trong nganh cong nghe Nhat Ban va cham dut su ton tai doc lap cua cong ty co tuoi doi hon 100 nam.


Du Lam


Sharp: “Gã nhà giàu” bán mình tìm đường sống

Sau nhiều năm kinh doanh thua lỗ và bên bờ vực phá sản, Sharp chấp nhận bán mình cho tập đoàn Foxconn Đài Loan với giá 3,5 tỷ USD.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: