Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác

Chạy ngay đi, doo doo doo doo.


Các bộ phim của Hollywood thường xây dựng hình tượng cá mập trắng khổng lồ như một gã giang hồ của biển cả. Với thân hình dài hơn 6 mét và nặng hơn 3 tấn, chúng dường như không ngán bất kể một sinh vật đại dương nào.


Cá mập trắng khổng lồ đứng gần đỉnh của chuỗi thức ăn, chúng ăn thịt từ các loài cá nhỏ cho tới khổng lồ như cá mặt trăng. Cả các loài động vật có vú như sư tử biển, hải tượng, và cá voi mũi khoằm cũng trở thành con mồi cho cá mập trắng.


Nhưng nói vậy không có nghĩa cá mập trắng có thể trở thành vua biển cả. Trên thực tế, chúng vẫn phải sợ một loài sinh vật này một phép. Đến nỗi chỉ cần nhìn thấy bóng dáng của nó thôi, cả đàn cá mập trắng liền phải cúp đuôi trốn ngay sang vùng biển khác.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 1.

Những đợt biến mất bí ẩn của cá mập trắng


Salvador Jorgensen, một nhà nghiên cứu tại Thủy cung Vịnh Monterey đã theo dõi những con cá mập trắng khổng lồ ở ngoài khơi California suốt 17 năm qua. Để làm được điều đó, anh và các đồng nghiệp đã thả xuống nước những tấm thảm cũ cắt theo hình hải cẩu để dụ chúng đến gần thuyền.


Khi những con cá mập đã vào tầm ngắm, nhóm nghiên cứu sẽ bắn chúng bằng các thẻ điện tử phát tín hiệu siêu âm. Tín hiệu này có thể được thu bởi các bộ thu dưới nước trước đó đã được thả khắp các vùng biển California. Nhờ vậy, Jogersen và nhóm của mình có thể phát hiện ra những con cá mập đã ở đâu và khi nào thì chúng bơi qua.


Vào năm 2009, nhóm nghiên cứu đã gắn thẻ được 17 con cá mập trắng lớn. Họ đã quan sát chúng hàng tháng trời khi những con cá mập này bơi vòng quanh Đảo Đông Nam Farallon và ăn sạch những con hải tượng ở đây.


Nhưng đến khoảng đầu tháng 11 năm đó, những con cá mập trắng khổng lồ đã biến mất. Jogersen cho biết chỉ trong vòng 8 tiếng đồng hồ, cả đàn cá mập 17 con ở Farallon đều chạy ra khỏi vùng đảo. Sau đó chúng được phát hiện đã đến một vùng biển xa, và trong ít nhất một tháng, những con cá mập không dám bén mảng trở lại ngôi nhà cũ của chúng.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 2.

Nguyên nhân cuối cùng được tìm ra là sự xuất hiện của hai con cá voi sát thủ ở khu vực này. Những con con cá voi sát thủ đến và lũ cá mập biến mất. Ban đầu Josenger ngỡ đó chỉ là sự trùng hợp, nhưng dữ liệu các năm sau đó cho thấy những sự kiện tương tự đã lặp lại.


Từ năm 2009 đến năm 2017, Josenger đã theo dõi tổng cộng hơn 165 con cá mập trắng khổng lồ và thấy hễ khi nào có cá voi sát thủ xuất hiện trong khu vực sinh sống của chúng, cá mập trắng sẽ trốn ra vùng biển khác chỉ trong vài tiếng đồng hồ.


Một số loài cá voi sát thủ cũng săn hải cẩu, vì vậy có thể những con cá mập chỉ đang cố gắng tránh cạnh tranh nguồn thức ăn với chúng. Nhưng Jogenson không nghĩ vậy bởi với tốc độ của chúng, cá mập trắng không hề ngại cạnh tranh thức ăn. Nếu chúng chạy trốn, một lý do đáng tin hơn là chúng đang sợ, chúng thực sự sợ cá voi sát thủ.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 3.

Tại sao cá mập trắng khổng lồ sợ cá voi sát thủ?


Nếu chỉ nhìn vẻ bề ngoài, thật khó để tưởng tượng ra được cá mập trắng phải sợ cá voi sát thủ một phép. Đó là bởi những con cá voi này trông khá hiền. Chúng chỉ giống với một con cá heo được phóng to lên rồi đổ màu cho giống gấu trúc.


Nhưng sự thật thì cá voi sát thủ mới là kẻ săn mồi nguy hiểm hơn, Toby Daly-Engel, một chuyên gia về cá mập tại Viện Công nghệ Florida cho biết. Chúng chính là loài săn mồi đỉnh cao, một động vật ăn thịt đầu bảng.


Điều đó có nghĩa là cá voi sát thủ ăn thịt cả cá mập. Với chiều dài từ 6-8 mét, nặng từ 4-6 tấn, cá voi sát thủ còn lớn hơn cả cá mập trắng khổng lồ. Cộng thêm khả năng tổ chức săn mồi theo đàn giống như chó sói, cá voi sát thủ có thể hạ gục bất cứ con mồi nào trong đại dương, từ loài cá mập nhanh nhất là cá mako cho đến loài cá mập to nhất là cá mập voi.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 4.

Những con cá mập trắng khổng lồ cũng thường nằm trong thực đơn của cá voi sát thủ.


Những con cá mập trắng khổng lồ cũng thường nằm trong thực đơn của cá voi sát thủ. Và để có được bữa ăn này, chúng thường dùng đến những chiến lược săn mồi rất đa dạng và thông minh.


Theo các tài liệu ghi chép lại những vụ đụng độ được quan sát thấy, cá voi sát thủ có thể giết chết cá mập trắng theo những cách rất phức tạp. Một số con hay dồn cá mập lên mặt nước và sau đó chẻ vào giữa đầu chúng một cú quẹt đuôi như chặt bằng sống dao.


Những con khác dường như phát hiện ra rằng việc lộn ngược cá mập có thể đưa chúng vào trạng thái bất động và không thể tự vệ. Giết chết một con cá mập trắng khổng lồ theo cách này sẽ tiết kiệm sức và giảm nguy cơ gặp chấn thương hơn đối với chúng vì cá mập trắng có thể phản công bằng hàm răng rất sắc.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 5.

Cá voi sát thủ là loài đi săn có chiến thuật và đồng đội.


Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, sau khi cá voi sát thủ giết chết cá mập trắng, chúng chỉ chọn ăn một thứ duy nhất đó là gan của con mồi xấu số.


Vào tháng 10 năm 1997, một tàu canh chừng cá voi gần đảo Đông Nam Farallon đã quan sát thấy một con cá mập trắng non bơi về phía hai con cá voi sát thủ. Mặc dù hai con cá voi này còn đang ăn thịt một con sư tử biển, con cá mập trắng non vẫn bị giết chết. Hai con cá voi sát thủ đã ăn gan của nó như món caramel tráng miệng.


Gần đây hơn, ở một bãi biển của Nam Phi, người ta tìm thấy xác của 5 con cá mập trắng khổng lồ trôi dạt vào bờ biển. Điều kì lạ là cả 5 cái xác này đều thiếu mất lá gan. Trước đó, vùng biển này đã chứng kiến sự xuất hiện của một vài con cá voi sát thủ.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 6.Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 7.

Xác của những con cá mập trắng khổng lồ với lá gan biến mất.


Các nhà sinh vật học cho biết cá voi sát thủ thích ăn gan cá mập trắng khổng lồ bởi trên thực tế, hàm răng của chúng không đủ sắc để xé xác và nhai con mồi của mình. Bù lại, cá voi sát thủ lại có sự khéo léo giống như họ hàng của chúng là cá heo.


Những con cá voi có thể lách miệng vào gần vây ngực của cá mập, cắn rách một mảng thịt nhỏ. Sau đó, chúng sẽ dùng hàm ép trên thân con mồi cho tới khi lá gan của nó lòi ra như một tuýp kem đánh răng.


Không có gì phải nghi ngờ, gan của cá mập trắng khổng lồ chính là phần giàu dinh dưỡng nhất trên cơ thể chúng. Lá gan có thể chiếm tới 1/4 trọng lượng cơ thể cá mập trắng, nó rất giàu chất béo và là nguồn calo đậm đặc nhất mà bạn có thể tìm thấy trong đại dương.


Chạy ngay đi, doo doo doo doo


Sự tàn bạo đã được hóa trang dưới vẻ ngoài của một kẻ thư sinh, rõ ràng đây là lý do khiến cá mập trắng phải cúp đuôi trốn sang vùng biển khác mỗi khi chạm trán cá voi sát thủ.


Thậm chí, những con cá voi chẳng cần đánh dằn mặt cá mập trắng để chiếm dụng địa bàn của chúng. Những con cá mập chỉ cần ngửi thấy mùi long diên hương mà cá voi sát thủ để lại trong nước, chúng đã sẵn sàng nhường lại sân nhà của mình với đầy rẫy thức ăn và dạt sang một vùng biển khác cằn cỗi hơn.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 8.

Tránh voi chẳng xấu mặt nào, khi ngửi thấy mùi của cá voi sát thủ thì kế sách tốt nhất là chạy.


Trong thế giới động vật, nhiều kẻ săn mồi khác cũng tạo ra được sự uy mãnh của chúng theo cách tương tự. Âm thanh và mùi của chúng tạo ra nỗi ám ảnh sợ hãi —một nỗi sợ âm ỉ làm thay đổi hành vi và nơi ở của con mồi.


Chẳng hạn như chính sự hiện diện của cá mập có thể buộc cá nược phải lặn xuống vùng nước sâu hơn, nơi thức ăn khan hiếm nhưng bù lại có nhiều chỗ trú ẩn. Chỉ một tiếng chó sủa cũng có thể khiến gấu mèo không dám bén mảng tới bãi biển, dẫn tới sự thay đổi của toàn bộ hệ sinh thái trong các hồ thủy triều.


Nỗi sợ hãi cái chết có thể định hình hành vi của động vật hơn chính cái chết của chúng, nhà nghiên cứu Liana Zanette tại Đại học Western, Canada cho biết: "Chẳng hạn như sư tử không cần ăn thịt quá nhiều linh dương, nhưng linh dương sợ sư tử hơn bất kỳ động vật ăn thịt nào khác ngoài con người".


Tương tự, cá voi sát thủ không cần phải giết chết quá nhiều cá mập trắng để thay đổi hoàn toàn vùng biển của chúng. Ví dụ, vào năm 2009, khi những con cá voi sát thủ đi ngang qua vùng Đông Nam quần đảo Farallon, chỉ trong vòng chưa đầy 3 giờ, những con cá mập trắng đã dọn nhà khỏi đó và không quay lại cho tới tận sang năm.


Điều này vô tình tạo ra một thiên đường cho loài hải cẩu voi, con mồi của cả cá voi sát thủ lẫn cá mập trắng khổng lồ. Một mặt, những con cá voi chỉ đi ngang qua đây, nhưng lại đuổi được hết cá mập đi nơi khác. Quần đảo Farallon bỗng biến thành một khu vực sạch bóng thiên địch của hải cẩu.


"Khi hai kẻ săn mồi chúng đối đầu, người chiến thắng lại chính là những con hải cẩu", Jorgensen nói.


Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác - Ảnh 9.

Cá voi sát thủ mới đích thực là ông vua của biển cả.


Còn số phận của những con cá mập thì sao? Zanette cho biết: "Chúng phải chuyển đi tìm nguồn thức ăn mới khi lũ cá voi sát thủ quần thảo khu vực sinh sống cũ. Điều này có thể cản trở khả năng di cư của chúng, vốn đòi hỏi một lượng lớn chất béo và chất dinh dưỡng".


Nhưng sự tồn tại của cá mập trắng khổng lồ cho tới bây giờ cũng là minh chứng cho trí thông minh của chúng. Tránh voi thì chẳng xấu mặt nào, việc biết khi nào nên thể hiện mình là một kẻ săn mồi, khi nào nên khăn gói trốn đi có thể góp phần vào sự sinh tồn thành công của cá mập trắng, Jorgensen cho biết.


Tham khảo


Lấy link







Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac


Chay ngay di, doo doo doo doo.


Cac bo phim cua Hollywood thuong xay dung hinh tuong ca map trang khong lo nhu mot ga giang ho cua bien ca. Voi than hinh dai hon 6 met va nang hon 3 tan, chung duong nhu khong ngan bat ke mot sinh vat dai duong nao.


Ca map trang khong lo dung gan dinh cua chuoi thuc an, chung an thit tu cac loai ca nho cho toi khong lo nhu ca mat trang. Ca cac loai dong vat co vu nhu su tu bien, hai tuong, va ca voi mui khoam cung tro thanh con moi cho ca map trang.


Nhung noi vay khong co nghia ca map trang co the tro thanh vua bien ca. Tren thuc te, chung van phai so mot loai sinh vat nay mot phep. Den noi chi can nhin thay bong dang cua no thoi, ca dan ca map trang lien phai cup duoi tron ngay sang vung bien khac.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 1.

Nhung dot bien mat bi an cua ca map trang


Salvador Jorgensen, mot nha nghien cuu tai Thuy cung Vinh Monterey da theo doi nhung con ca map trang khong lo o ngoai khoi California suot 17 nam qua. De lam duoc dieu do, anh va cac dong nghiep da tha xuong nuoc nhung tam tham cu cat theo hinh hai cau de du chung den gan thuyen.


Khi nhung con ca map da vao tam ngam, nhom nghien cuu se ban chung bang cac the dien tu phat tin hieu sieu am. Tin hieu nay co the duoc thu boi cac bo thu duoi nuoc truoc do da duoc tha khap cac vung bien California. Nho vay, Jogersen va nhom cua minh co the phat hien ra nhung con ca map da o dau va khi nao thi chung boi qua.


Vao nam 2009, nhom nghien cuu da gan the duoc 17 con ca map trang lon. Ho da quan sat chung hang thang troi khi nhung con ca map nay boi vong quanh Dao Dong Nam Farallon va an sach nhung con hai tuong o day.


Nhung den khoang dau thang 11 nam do, nhung con ca map trang khong lo da bien mat. Jogersen cho biet chi trong vong 8 tieng dong ho, ca dan ca map 17 con o Farallon deu chay ra khoi vung dao. Sau do chung duoc phat hien da den mot vung bien xa, va trong it nhat mot thang, nhung con ca map khong dam ben mang tro lai ngoi nha cu cua chung.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 2.

Nguyen nhan cuoi cung duoc tim ra la su xuat hien cua hai con ca voi sat thu o khu vuc nay. Nhung con con ca voi sat thu den va lu ca map bien mat. Ban dau Josenger ngo do chi la su trung hop, nhung du lieu cac nam sau do cho thay nhung su kien tuong tu da lap lai.


Tu nam 2009 den nam 2017, Josenger da theo doi tong cong hon 165 con ca map trang khong lo va thay he khi nao co ca voi sat thu xuat hien trong khu vuc sinh song cua chung, ca map trang se tron ra vung bien khac chi trong vai tieng dong ho.


Mot so loai ca voi sat thu cung san hai cau, vi vay co the nhung con ca map chi dang co gang tranh canh tranh nguon thuc an voi chung. Nhung Jogenson khong nghi vay boi voi toc do cua chung, ca map trang khong he ngai canh tranh thuc an. Neu chung chay tron, mot ly do dang tin hon la chung dang so, chung thuc su so ca voi sat thu.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 3.

Tai sao ca map trang khong lo so ca voi sat thu?


Neu chi nhin ve be ngoai, that kho de tuong tuong ra duoc ca map trang phai so ca voi sat thu mot phep. Do la boi nhung con ca voi nay trong kha hien. Chung chi giong voi mot con ca heo duoc phong to len roi do mau cho giong gau truc.


Nhung su that thi ca voi sat thu moi la ke san moi nguy hiem hon, Toby Daly-Engel, mot chuyen gia ve ca map tai Vien Cong nghe Florida cho biet. Chung chinh la loai san moi dinh cao, mot dong vat an thit dau bang.


Dieu do co nghia la ca voi sat thu an thit ca ca map. Voi chieu dai tu 6-8 met, nang tu 4-6 tan, ca voi sat thu con lon hon ca ca map trang khong lo. Cong them kha nang to chuc san moi theo dan giong nhu cho soi, ca voi sat thu co the ha guc bat cu con moi nao trong dai duong, tu loai ca map nhanh nhat la ca mako cho den loai ca map to nhat la ca map voi.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 4.

Nhung con ca map trang khong lo cung thuong nam trong thuc don cua ca voi sat thu.


Nhung con ca map trang khong lo cung thuong nam trong thuc don cua ca voi sat thu. Va de co duoc bua an nay, chung thuong dung den nhung chien luoc san moi rat da dang va thong minh.


Theo cac tai lieu ghi chep lai nhung vu dung do duoc quan sat thay, ca voi sat thu co the giet chet ca map trang theo nhung cach rat phuc tap. Mot so con hay don ca map len mat nuoc va sau do che vao giua dau chung mot cu quet duoi nhu chat bang song dao.


Nhung con khac duong nhu phat hien ra rang viec lon nguoc ca map co the dua chung vao trang thai bat dong va khong the tu ve. Giet chet mot con ca map trang khong lo theo cach nay se tiet kiem suc va giam nguy co gap chan thuong hon doi voi chung vi ca map trang co the phan cong bang ham rang rat sac.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 5.

Ca voi sat thu la loai di san co chien thuat va dong doi.


Nhung du the nao di chang nua, sau khi ca voi sat thu giet chet ca map trang, chung chi chon an mot thu duy nhat do la gan cua con moi xau so.


Vao thang 10 nam 1997, mot tau canh chung ca voi gan dao Dong Nam Farallon da quan sat thay mot con ca map trang non boi ve phia hai con ca voi sat thu. Mac du hai con ca voi nay con dang an thit mot con su tu bien, con ca map trang non van bi giet chet. Hai con ca voi sat thu da an gan cua no nhu mon caramel trang mieng.


Gan day hon, o mot bai bien cua Nam Phi, nguoi ta tim thay xac cua 5 con ca map trang khong lo troi dat vao bo bien. Dieu ki la la ca 5 cai xac nay deu thieu mat la gan. Truoc do, vung bien nay da chung kien su xuat hien cua mot vai con ca voi sat thu.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 6.Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 7.

Xac cua nhung con ca map trang khong lo voi la gan bien mat.


Cac nha sinh vat hoc cho biet ca voi sat thu thich an gan ca map trang khong lo boi tren thuc te, ham rang cua chung khong du sac de xe xac va nhai con moi cua minh. Bu lai, ca voi sat thu lai co su kheo leo giong nhu ho hang cua chung la ca heo.


Nhung con ca voi co the lach mieng vao gan vay nguc cua ca map, can rach mot mang thit nho. Sau do, chung se dung ham ep tren than con moi cho toi khi la gan cua no loi ra nhu mot tuyp kem danh rang.


Khong co gi phai nghi ngo, gan cua ca map trang khong lo chinh la phan giau dinh duong nhat tren co the chung. La gan co the chiem toi 1/4 trong luong co the ca map trang, no rat giau chat beo va la nguon calo dam dac nhat ma ban co the tim thay trong dai duong.


Chay ngay di, doo doo doo doo


Su tan bao da duoc hoa trang duoi ve ngoai cua mot ke thu sinh, ro rang day la ly do khien ca map trang phai cup duoi tron sang vung bien khac moi khi cham tran ca voi sat thu.


Tham chi, nhung con ca voi chang can danh dan mat ca map trang de chiem dung dia ban cua chung. Nhung con ca map chi can ngui thay mui long dien huong ma ca voi sat thu de lai trong nuoc, chung da san sang nhuong lai san nha cua minh voi day ray thuc an va dat sang mot vung bien khac can coi hon.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 8.

Tranh voi chang xau mat nao, khi ngui thay mui cua ca voi sat thu thi ke sach tot nhat la chay.


Trong the gioi dong vat, nhieu ke san moi khac cung tao ra duoc su uy manh cua chung theo cach tuong tu. Am thanh va mui cua chung tao ra noi am anh so hai —mot noi so am i lam thay doi hanh vi va noi o cua con moi.


Chang han nhu chinh su hien dien cua ca map co the buoc ca nuoc phai lan xuong vung nuoc sau hon, noi thuc an khan hiem nhung bu lai co nhieu cho tru an. Chi mot tieng cho sua cung co the khien gau meo khong dam ben mang toi bai bien, dan toi su thay doi cua toan bo he sinh thai trong cac ho thuy trieu.


Noi so hai cai chet co the dinh hinh hanh vi cua dong vat hon chinh cai chet cua chung, nha nghien cuu Liana Zanette tai Dai hoc Western, Canada cho biet: "Chang han nhu su tu khong can an thit qua nhieu linh duong, nhung linh duong so su tu hon bat ky dong vat an thit nao khac ngoai con nguoi".


Tuong tu, ca voi sat thu khong can phai giet chet qua nhieu ca map trang de thay doi hoan toan vung bien cua chung. Vi du, vao nam 2009, khi nhung con ca voi sat thu di ngang qua vung Dong Nam quan dao Farallon, chi trong vong chua day 3 gio, nhung con ca map trang da don nha khoi do va khong quay lai cho toi tan sang nam.


Dieu nay vo tinh tao ra mot thien duong cho loai hai cau voi, con moi cua ca ca voi sat thu lan ca map trang khong lo. Mot mat, nhung con ca voi chi di ngang qua day, nhung lai duoi duoc het ca map di noi khac. Quan dao Farallon bong bien thanh mot khu vuc sach bong thien dich cua hai cau.


"Khi hai ke san moi chung doi dau, nguoi chien thang lai chinh la nhung con hai cau", Jorgensen noi.


Loai vat khien ca map trang khiep so, he nhin thay la chung tron ngay sang vung bien khac - Anh 9.

Ca voi sat thu moi dich thuc la ong vua cua bien ca.


Con so phan cua nhung con ca map thi sao? Zanette cho biet: "Chung phai chuyen di tim nguon thuc an moi khi lu ca voi sat thu quan thao khu vuc sinh song cu. Dieu nay co the can tro kha nang di cu cua chung, von doi hoi mot luong lon chat beo va chat dinh duong".


Nhung su ton tai cua ca map trang khong lo cho toi bay gio cung la minh chung cho tri thong minh cua chung. Tranh voi thi chang xau mat nao, viec biet khi nao nen the hien minh la mot ke san moi, khi nao nen khan goi tron di co the gop phan vao su sinh ton thanh cong cua ca map trang, Jorgensen cho biet.


Tham khao


Lay link

Loài vật khiến cá mập trắng khiếp sợ, hễ nhìn thấy là chúng trốn ngay sang vùng biển khác

Chạy ngay đi, doo doo doo doo.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: